Home NEW Khoảnh khắc Bạc liêu

Khoảnh khắc Bạc liêu

123

Ai đó đã nói rằng: “Vùng đất hiền hòa, sản sinh ra lòng nhân hậu”. Tôi rất tâm đắc câu nói này và lục tìm xem có gì tương đồng với vùng đất Bạc Liêu. Tìm xem cái xứ sở này có điều gì mà người tha hương vẫn luôn vời vợi bao nỗi nhớ.

Bạc Liêu từng là vùng đất có một vị trí quan trọng trong chiến lược khai thác và xây dựng vùng Đồng bằng sông Cửu Long của người Pháp, được người Pháp lên kế hoạch xây dựng thành trung tâm hành chính của miền Tây, đồng thời đầu tư nhiều tiền của xây cất dinh thự và công sở tại đây.

Nói về Bạc Liêu, nhiều nhà xã hội học có chung cảm nhận: Bạc Liêu là xứ sở của những con người hào phóng, bạt mạng nhưng nhân hậu, trọng nghĩa trọng tình, có trước có sau, rạch ròi, cương trực:
“Ra đường thấy chuyện bất bình chẳng tha” như tính khí chung của người Nam bộ; không cần khách sáo, ban ơn, không cần trả nghĩa, vô tư như chuyện phải làm.

Có lẽ nhờ cái tính khí ấy mà Bạc Liêu vẫn “giữ mình”, tồn tại và đứng vững đến ngày nay…

canh dong muoi bac lieu

Phải chăng cũng chính tình đất, tình người Bạc Liêu mà một thời còn lôi cuốn, mời gọi cả dòng người Triều Châu từ phương Bắc xa xôi gồng gánh “chảy” về phương Nam sinh cơ, lập nghiệp để rồi Bạc Liêu được lựa chọn làm quê hương thứ hai của mỗi đời người.
Bạc Liêu cũng nổi tiếng là vùng đất có nhiều người Hoa sinh sống qua câu ca dao:

“Bạc Liêu là xứ cơ cầu,
dưới sông cá chốt trên bờ Triều Châu”

Sự quy tụ đông đúc này chắc hoàn toàn không phải ngẫu nhiên, vì người Triều Châu vốn được coi là cẩn trọng. Vậy thì họ thấy điều gì ở cái xứ… quê mùa Bạc Liêu. Nếu đó không phải là “đất lành”. Nếu ở đó không có sự rộng mở vòng tay, sự bao dung của người bản địa.

Nói gì đến nơi ta từng sinh ra, lớn lên, từng tắm mát suốt một thời tuổi thơ trên con sông quê mình. Bạc Liêu xưa nay vẫn thế, vẫn bình dị, hiền hòa theo thời gian. Vẫn những đồng lúa xanh bời bời; những dòng sông chằng chịt, đan xen như lòng bàn tay. Vẫn còn đó hình ảnh con đò, xuồng ba lá, nón lá chao nghiêng của cô thôn nữ – một hình ảnh thân quen, một thứ phương tiện giao thông đặc sắc từ thời mở đất. Và mỗi nhánh sông hiền hòa vẫn luôn ẩn chứa những tầng nấc văn hóa sông nước cho riêng mình.

Con sông Bạc Liêu – con đường huyết mạch nối suốt chiều dài phương Nam vẫn uốn lượn như chiếc thắt lưng xanh quấn quanh eo lưng tròn trịa của cô thôn nữ, e ấp, thẹn thùng mà cái “đáy thắt lưng ong” bó đúng vào thành phố Bạc Liêu mà vẫn giữ cái nét duyên ngầm chân quê của miền phù sa châu thổ – như ý của một nhà thơ không chuyên nào đó! Cái chất hiền hòa bình dị ấy làm sao người tha hương không vương vấn, nhớ về.
Sự vương vấn đâu đòi hỏi điều gì to tát, cao xa, đôi khi chỉ là những điều rất nhỏ, thoảng qua. Một tô bún mắm bốc khói ấm nồng trong một chiều mưa, một nồi canh chua cơm mẻ, cá rô đồng nấu với bông so đũa. Một mùi hương dân dã của khói đốt đồng của cá lóc nướng trui qua bàn tay chai sần, pha chút lãng tử của người dân sông nước…

Không dừng lại ở đó, Bạc Liêu còn có những chiến tích nhân văn, nhân bản trở thành dấu ấn khó phai trong lòng mỗi người. Đó là những Đồng Nọc Nạng lẫy lừng tên tuổi anh em Mười Chức – một khí phách quật cường của người nông dân Nam bộ chống áp bức, bất công. Có Chủ Chọt – thủ lĩnh tự phát người Khmer Nam bộ tập hợp dân làng, xây thành, cát cứ đánh Tây, Mã Tà, thách thức ngoại bang cướp nước. Có Đền thờ Bác Hồ sừng sững, hiên ngang suốt một thời bom đạn, để cán bộ nhân dân giữ Bác trong tim và giữ lửa trái tim mình…

Nhớ về Bạc Liêu là nhớ đến cái nôi vọng cổ, nhớ đến những giọt đàn “rơi” trong thanh vắng, mùi mẫn đến thắt lòng. Nhớ đến những tên tuổi lớn: Nguyệt Chiếu, Nhạc Khị, Trịnh Thiên Tư, Lư Hòa Nghĩa, Ba Chột, Bảy Cao… những bậc anh tài góp công khai xướng, giữ gìn, phát triển loại hình đờn ca tài tử rất độc đáo Nam bộ và rất… Bạc Liêu! Mà trong đó nổi bật hơn cả là cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu với bài vọng cổ có tên là “Dạ cổ hoài lang”. Nhạc sĩ Cao Văn Lầu để lại đời nhiều tác phẩm có giá trị, song nổi bật nhất vẫn là danh tác “Dạ cổ hoài lang”.

bac lieu








Bảo tàng Bạc liêu ( Nguồn Internet)


Nghiên cứu giá trị tự thân cũng như quá trình sống của tác phẩm sân khấu kinh điển này sẽ giúp chúng ta rút ra được nhiều bài học có giá trị về sáng tạo nghệ thuật. Với sự tích hợp nghệ thuật kỳ diệu, với một cấu trúc nghệ thuật mở, danh tác này là kết quả của một quá trình học hỏi và sáng tạo liên tục học hỏi. Ở đó, cảm hứng nghệ thuật của người nghệ sĩ đã hòa chung với cảm thức của thời đại nên tác phẩm đã trở thành tiếng lòng của nhân dân. “Dạ cổ hoài lang” có nét nhạc dễ nghe, có cấu trúc thanh âm, điệu thức gần với những điệu dân ca Nam Bộ như ru em, hò cấy lúa, lý con sáo, lại có cả cách tụng hơi Ai của sư sãi miền Nam và nói thơ Lục Vân Tiên…

Theo nhiều nhà nghiên cứu âm nhạc, danh tác này đã mang trong mình cả 3 điệu thức đặc trưng của ba miền: giai điệu Hành vân, Xuân nữ trên nền điệu thức oán phương Nam. Giai điệu phong phú nhờ có sự kết hợp hài hòa giữa đân ca và cổ nhạc, giữa ca và nói. Nhưng nó không hời hợt dễ dãi mà theo nguyên tắc lấy yếu tố dân tộc làm gốc rễ cho yếu tố hiện đại phát triển.

“Từ là từ phu tướng
Báu kiếm sắc phong lên đàng
Vào ra luống trông tin chàng
Năm canh mơ màng
Em luống trông tin chàng
Ôi gan vàng quặn đau
Đường dầu xa, ong bướm
Xin đó đừng phụ nghĩa tào khang
Đêm luống trông tin chàng
Ngày mỏi mòn như đá Vọng phu
Vọng phu vọng luống trông tin chàng
Lòng xin chớ phụ phàng
Chàng là chàng có hay
Đêm thiếp nằm luống những sầu tây
Bao thuở đó đây sum vầy
Duyên sắc cầm đừng lợt phai.
Là nguyện cho chàng
Hai chữ an – bình an
Trở lại gia đàng
Cho én nhạn hiệp đôi.”

Văn hóa Bạc Liêu không chỉ nổi tiếng bởi nghệ thuật đờn ca tài tử mà nó còn được nhiều người trong tỉnh và ngoài tỉnh biết đến với nghệ thuật kiến trúc. Nơi đó là khu nhà cổ của Trần Trinh Huy người được mệnh danh là “Công Tử Bạc Liêu” hay còn gọi với một tên đặt biệt khác là “Hắc Công Tử”. Do gắn liền với tên tuổi của Trần Trinh Huy , nên nhiều người đến vùng đất này thường tò mò tìm đến ngôi nhà xưa của công tử Bạc Liêu đầu tiên.

Khu nhà cổ của gia đình Hắc công tử tọa lạc ở số 13, đường Điện Biên Phủ, phường 3, thành phố Bạc Liêu, nay trở thành khách sạn Công Tử Bạc Liêu.

Khi đến với Bạc Liêu ngoài những tìm hiểu về văn hóa, con người,…ở nơi đây còn có một điều đặt biệt mà chúng nên biết đến đó là những địa điểm du lịch ở đây. Vùng đất này không chỉ được thiên nhiên ưu đãi cho những bãi cát trắng mênh mông, núi non trùng điệp, bạt ngàn tràm, đước… mà còn là những địa danh khiến du khách phải muốn dừng chân. Chẳng hạn như: chùa Xiêm Cán, khu du lịch Nhà Mát, sân chim Bạc Liêu, tháp Vĩnh Hưng Bạc Liêu, vườn nhãn Bạc Liêu,…

Ở Bạc Liêu còn có một nơi mà chắc hẳn những ai là con của Bạc Liêu thì phải biết đến đó là “Phật Bà Nam Hải”, một thế giới tâm linh đã hòa vào bản sắc thiên nhiên. Khu Quan Âm Phật Đài (Phật Bà Nam Hải) nằm trên phường Nhà Mát. Được xây dựng từ năm 1973, khu Phật Bà Nam Hải là một công trình kiến trúc – văn hóa – tâm linh nổi bật nhất ở Bạc Liêu. Hằng năm, có hàng ngàn lượt du khách đến tham quan, thưởng ngoạn và bày tỏ lòng thành kính của mình. Tháng 3 hằng năm đều diễn ra lễ hội Vía Bà, kéo dài trong 3 ngày. Đây là một lễ hội lớn và rất nghiêm trang, thu hút nhiều du khách nhất.

Bạc Liêu của tôi chỉ có thế thôi từ những con người thật giản dị, đơn sơ nhưng chứa trong đó là cả một tình người rất cao cả, tới những nét đẹp về văn hóa, về những địa diểm du lịch rất nổi tiếng khiến cho những ai khi đến với nơi này thì chỉ muốn dừng lại thôi, cho đến những món ăn đặc sản mà chỉ có ở vùng đất thiêng liêng này và còn rất nhiều thứ khác …Chúng đã hòa huyện vào nhau tạo nên môt Bạc Liêu thật đẹp và trở thành một kí ức cho những ai đã từng đến với Bạc Liêu.

Tuy còn nhiều mảnh đời vất vả, nếu ai có dịp về Bạc Liêu vùng đất miệt đồng bưng, bắt gặp những người mưu sinh bằng nhiều nghề, mới thấu hiểu cuộc sống và thấy thương họ nhiều hơn. Như nghề cắt lục bình là những phụ nữ tuổi trung niên. Cái nắng gió của vùng sông nước như làm họ thêm già dặn, nước da đen sạm. Cuộc mưu sinh của họ bắt đầu từ lúc bình minh còn chưa hé dạng và có khi kết thúc lúc mặt trời dần khuất bóng.

Luc Binh 1

LỤC BÌNH THEO CON NƯỚC TRÔI ĐẾN ĐÂU, PHẬN ĐỜI CỦA HỌ CŨNG LÊNH ĐÊNH ĐẾN ĐÓ!

Bản thân tôi là một người con của xứ Bạc thì tôi luôn luôn tự hào về vùng đất phương nam này, yêu thương những con người bình dị trên mảnh đất quê hương của mình.

Lê Tính